Takich wykładów chce się słuchać…

To była prawdziwa gratka dla miłośników historii. W filii Biblioteki Publicznej w Bninie prof. Tomasz Jasiński wygłosił wykład pt. „Bnin – jeden z siedmiu grodów założycielskich państwa polskiego”. Spotkanie zgromadziło liczną publiczność, która chętnie zadawała prelegentowi pytania.

Miłośnikom historii prof. Tomasza Jasińskiego przedstawiać nie trzeba. To wybitny mediewista przez lata związany z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Biblioteką Kórnicką Polskiej Akademii Nauk, której był dyrektorem. W swoich pracach badawczych koncentruje się przede wszystkim na zagadnieniach źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii związanych z dziejami Europy Środkowej w średniowieczu, w tym zagadnieniami początków państwa polskiego – relacjami polsko-niemieckimi, historią zakonu krzyżackiego oraz najazdami plemion mongolskich na Europę Środkową.

W Bninie profesor mówił o początkach tej niewielkiej miejscowości, która jego zdaniem była jednym z siedmiu grodów założycielskich państwa polskiego. – Jego powstanie nastąpiło znacznie później niż przypuszczaliśmy. Około 900 roku nastąpiły procesy zwiastujące późniejsze wydarzenia, ale samo państwo powstało praktycznie w jednej chwili, w latach 938-940. Najprawdopodobniej stało się tak w wyniku obaw przed ekspansją dynastii saskiej, rządzonej wówczas przez Ottona I. Niemcy tej ekspansji się jednak nie podjęli, wobec czego mieszkańcy Wielkopolski zaczęli podbój swoich okolic. W ten właśnie sposób powstało państwo – mówił Tomasz Jasiński.  

Jednym z wiodących punktów na mapie ówczesnej Polski był właśnie Bnin. – Z rozkładu dendrodat wynika, że dębowy bniński wał wznoszono w dwóch etapach. Budowę tego starszego rozpoczęto w 934 roku i ukończono cztery lata później. Młodszy powstał w 940 roku. To oznacza, że warownia w Bninie powstała w tym samym okresie, kiedy budowano inne wielkopolskie grody. To właśnie wtedy wzniesiono warownie na Górze Lecha w Gnieźnie, Grzybowie czy Gieczu. Wszystkie te grodziska leżą zresztą w pobliżu Bnina – opowiadał profesor. Oprócz tych wymienionych grodów za te założycielskie uznaje się Poznań, Ląd i Moraczewo.

Zdaniem naukowców wszystkie te miejscowości mają słowiańską etymologię, co zdaniem prelegenta wyklucza coraz popularniejsze w ostatnim czasie teorie, że w powstanie państwa polskiego „zamieszani” byli Wikingowie. A takich pytań, już po wykładzie, nie brakowało. Pytano również o samą nazwę Bnin, która jak stwierdził Tomasz Jasiński najprawdopodobniej pochodzi od rośliny z rodziny goździkowatych o nazwie bniec, która miała rosnąć na tym terenie. Zgromadzonych słuchaczy interesowały także inne wydarzenia sprzed tysiąca lat. Dlatego Biblioteka już zapowiedziała kolejny wykład. Ma się on odbyć 26 września.